पछिल्लो समय जापानका विभिन्न शहरहरुमा बढ्दो नेपालीहरुको संख्यासँगै नेपालका विभिन्न चाडपर्व तथा विशेष अवसरमा नेपाली संस्कृतिलाई प्रवर्द्धन गर्ने खालका विभिन्न किसिमका कार्यक्रमहरु हुँदै आइरहेका छन भने प्रमुख शहरहरुमा नेपाल फेस्टिवलहरु पनि आयोजना हुँदै आएका छन । यसैगरी जापानको ओसाकामा पनि गैर-आवसीय नेपाली सङ्घ जापान क्षेत्रीय समिति कान्साई, नेपाली राजदूतावासको प्रमुख आयोजनामा र कान्साईमा सक्रिय सम्पुर्ण सङ्घ-संस्थाहरुको सह-आयोजकको रुपमा मिति २०२५/०४/ २६ र २७ गते ओसाकाको फुलली क्योउबासीमा हुन गइरहेको “प्रथम नेपाल फेस्टिवल कान्साई २०२५ “ लाई ऐतिहासिक र महत्त्वपुर्ण रुपमा हेरिएको छ।विगतका वर्षहरुबाट नेपाल फेस्टिवल गर्ने भन्ने हल्ला सुनिएतापनि पुरा हुन सकेको थिएन तर यसपटक सम्पुर्ण तयारी सकिएको हुनाले पनि विभिन्न पेसा तथा व्यवसायमा आबद्ध कान्साईवासी सम्पुर्ण नेपाली समुदायहरुमा छुट्टै किसिमको खुसि पनि छाएको छ। नेपाल फेस्टिवलको आफ्नै ऐतिहासिक महत्त्व हुन्छ नै तर पनि जापानमा सधैँ व्यस्त जीवनशैलीमा रोमलिरहने हामी नेपालीहरुको लागि मनोरन्जन साथै भेटघाट हुने अवसर र आफ्ना पीडाहरुलाई भुल्दै मातृभूमिको मातृत्त्वको आभास लिदैँ सांस्कृतिक तथा साङ्गितिक माहोलमा रमाउन पाउने अवसर पनि हुनेछ।
प्रथम नेपाल फेस्टिवल कान्साईलाई भब्य र सभ्यरुपमा सफल पार्न एनआरएनए जापानका उपाध्यक्ष कृष्ण शर्मा गैरे मूल आयोजक समिति संयोजक र एनआरएनए जापान विशेषज्ञ समिति सदस्य नरेन्द्र कुमार बस्नेत ‘दिनेश’ व्यवस्थापन समितिको संयोजक रहने गरी मूल आयोजक समिति चयन गरिएको छ भने तुल्सीराम खरेल, आत्माराम शर्मा, हरि प्रसाद कंडेल , दिलिप कंडेल , बिष्णु सापकोटा सदस्य -सचिब , महेश कुमार कटवाल, टिकाराम कंडेल, टि आर गौडेल र भिम काउचा लगायतका सचिवालय समितिमा रहने छन भने एनआरएनए जापान कान्साई क्षेत्रीय समितिका सम्पूर्ण पदाधिकारी तथा सदस्य एवम यस क्षेत्रीय समितिका संरक्षक र सल्लाहकारहरु मूल आयोजक समितिका सदस्य रहने छन।
जापानका विभिन्न क्षेत्रहरुमा नेपाल फेस्टिवल आयोजना हुँदै गर्दा यसले मनोरन्जन मात्र नभई,आर्थिक क्षेत्र, दुई देश विचको आपसीसम्बन्ध,जापनमा रहेका विभिन्न क्षेत्रका प्रतिभावान व्यक्तिहरुलाई प्रतिभा देखाउने अवसर,विश्वव्यापी रुपमा बढ्दो नेपाली खानाको लोकप्रियतालाई अझ माथी पुर्याउन र जापनमै रहेका विभिन्न व्यावसायिकर्मीहरुलाई पनि व्यवसायको प्रचार गरि आफ्नो उत्पादित बस्तु तथा सेवालाई जापानी समुदायमा बजारिकरण गर्न पनि सहज हुने देखिन्छ। पछिल्लो समय जापानमा बढ्दो नेपालीहरुको संख्यासँगै विभिन्न पेसा तथा व्यवसायमा पनि नेपालीहरु उच्च तहमा पुगेको देखिन्छ। यसरी कान्साईमा नेपाल फेस्टिवल आयोजना हुँदै गर्दा नेपालको छवि अझ उच्च बनाउँदै निम्न कुराहरुमा केहि सहयोग मिल्ने अपेक्षा पनि गरिएको छ।
दुई देश विचको आपसीसम्बन्ध
नेपाली समुदायले विदेशी भूमिमा कार्यक्रम गर्दै गर्दा उक्त देससँग पनि आपसीसम्बन्ध सुमधुर हुने गर्दछ। यसैगरी जापानमा पनि यसरी नेपाल फेस्टिवल गर्दै गर्दा स्थानीय तहका राजनीति दलका व्यक्ति,विभिन्न पेसा ,व्यवसाय,तथा सरकारी तथा निजी सङ्घसंस्थाहरुसँग पनि सम्बन्ध नजिक बनाउन सकिने एउटा अवसर पनि हुनेछ जसले दुई देशको सम्बन्धलाई नजिक बनाउन सहयोग पुर्याउदछ भने जापानी समुदाय विच नेपालीहरु प्रति सकारात्मक सन्देश पनि जाने गर्दछ।हामीले आयोजना गर्ने कार्यक्रमहरु उत्कृष्ट रुपमा कार्यसम्पादन गरि पुरा गर्न सकियो भने विभिन्न व्यावसायमा आबद्ध व्यक्तिहरुलाई नेपालमा लगानी भित्र्याउने वातावरण बनाउन पनि केहि आधार तय गर्न सकिन्छ त्यसैले हामी नेपालीहरु एक आपसमा मिलेर कार्यक्रम निकै भव्य र सभ्य रुपमा सफल पार्न जरुरी छ।
नेपाली मौलिक संस्कृतिको प्रवर्द्धन
विश्वको जुनसुकै कुनामा बसे पनि हामी नेपालीहरुको मन आफ्नै देश प्रति नै सुम्पिएको हुन्छौँ साथै तन जता पुगे पनि मन चाहिँ नेपाली नै हुन्छ।नेपाली मनको प्रत्यक्ष प्रभाव नेपालीका चाडपर्व विशेषमा अनुभूति गर्न सकिन्छ ।दसैँ,तिहार होस् वा अन्य चाडपर्वमा विदेशमा रहेका नेपालीले पनि धूमधामसँग कार्यक्रम गर्ने गरेका हुन्छन।कला, धर्म र संस्कृतिमा नेपाल धेरै धनी छ।विदेशमा बस्ने नेपालीले नेपालको यो पहिचान र मौलिकतालाई विदेशमा समेत फैलाउने अभियानलाई गति दिनु आवश्यक छ।नेपाल र नेपालीको मौलिकता र पहिचानकै कारण संसारले हामीलाई चिन्ने हो ।त्यसैले पनि नेपाल फेस्टिवलले नेपालीहरुको विभिन्न किसिमका कला संस्कृति , रहनसहन तथा भेषभूसालाई जापानी समुदाय विच परिचित बनाउने सजिलो माध्यमको रुपमा भूमिका खेल्ने आशा र विश्वास पनि गरिएको छ।
नेपालको पर्यटन विकासमा सहायता
मुलुकको पर्यटन प्रवर्द्धन र बिकासका लागि सञ्चार माध्यमको पनि उल्लेखनिय भूमिका रहेको हुन्छ। “जति धेरै प्रचारप्रसार गर्न सक्यो त्यति नै पर्यटकलाई स्वदेशमा भित्र्याउन सकिन्छ त्यसका लागि पनि नेपाल फेस्टिवलले सञ्चार माध्यमको रुपमा नेपालको बारेमा जानाकारी दिँदै प्रचारप्रसारमा बिशेष योगदान पुर्याउन सहयोगि भूमिका खेल्न सक्दछ।हामीले जापानको पर्यटन क्षेत्रलाई राम्रोसँग बुझेका पनि छौ त्यसैले देशको आर्थिक विकासमा पर्यटनको क्षेत्रको महत्त्व कति छ भन्ने कुरा सहजै अनुमान लगाउन सकिन्छ।पछिल्लो समय विश्वका विभिन्न मूलुकहरुमा नेपालीहरुको संख्या बढे सँगै नेपाल र नेपालीहरुको कला संस्कृतिलाई झल्काउने कार्यक्रमहरु आयोजना गर्न जरुरी छ जसले गर्दा नेपालको पर्यटन व्यवसाय फस्टाउन वा माथि पुग्न निकै महत्त्वपुर्ण भूमिका पनि बनाऔँ।
जापानमा हुर्कदै गरेका बालबच्चाहरुलाई नेपाली संस्कृति तथा रहनसहनको बारेमा जानाकारी
पछिल्लो समय जापानमा जन्मेर जापानमै हुर्किदै गरेका बालबच्चाहरुको संख्या पनि बढ्दै गएको छ त्यसैले यसरी कार्यक्रम आयोजना गर्दा उनिहरुलाई नेपालको कला, संस्कृति, रहनसहन तथा नेपालको परिवेश बारे जान्ने र बुझ्ने मौका प्राप्त हुन्छ त्यसैले गर्दा पनि उनिहरुलाई यस्ता कार्यक्रमहरुमा सहभागि गराउन जरुरी पर्दछ।
नेपाली खानाको प्रचारप्रसारमा सहयोग
पछिल्लो समय नेपाली खानाको स्वाद र परिकार विश्वसामु लोकप्रिय हुदैँ गर्दा जापानमा पनि नेपाल फेस्टिवलले थप सहयोग पुर्याउन सक्दछ। अझै पनि जापानमा नेपालीहरुले सन्चालन गरेका अधिकांश रेस्टुरेन्टहरु भारतको नाम राखेर चलाउने गरेको पाइन्छ त्यसैले यसलाई अन्त्य गर्न पनि नेपाल फेस्टिवलमा नेपाली खानाका परिकारहरुलाई विशेष ध्यान दिन जरुरी देखिन्छ। रेस्टुरेन्ट सन्चालकहरुले व्यापार र पैसाकै लागि मात्र भन्दा पनि खानाको गुणस्तर र मुल्यमा पनि उचित ध्यान दिन जरुरी देखिन्छ। अझै पनि केहि रेस्टुरेन्टहरुमा भाषाकै कारण जापानीहरुले आफुले सोचेजस्तै सेवा सुविधा नपाएको गुनासो गरेको सुनिन्छ यसकारण पनि ग्राहकको चाहाना अनुरुप आफ्नो बस्तु तथा सेवालाई ध्यान दिन आवश्यक पर्दछ।
आशा गरौँ नेपाल फेस्टिवलले स्वस्थ्य र गुणस्तर खाना बिक्री गरेर नेपाली खानाको प्रचारप्रसार तथा बजारीकरणमा सहयोग पुर्याउन मद्दत गर्नेछ।
कान्साईमा रहेका सामाजिक सङ्घसंस्थाहरुविच एकता कायम
पछिल्लो समय कान्साईमा ६० भन्दा बढि विभिन्न सामाजिक सङ्घसंस्थाहरु रहेका छन जसमध्ये सक्रिय सङ्घसंस्थाहरुलाई निश्चित मापदण्ड तय गरेर नेपाल फेस्टिवलको सह- आयोजकको रुपमा राख्ने घोषणा गरेको छ जसलाई एउटा राम्रो पक्ष मानिएको छ। यसले आगामी दिनमा कान्साईमा रहेका सामाजिक संस्थाहरुलाई सामाजिक कार्यमा एकजुट भएर अघि बढ्नुपर्दछ भन्ने कुरालाई मनन गर्न पनि एनआरएनए कान्साईले प्रेरित गरेको छ।
नेपाल फेस्टिवल आयोजना सुरु गर्दै गर्दा विभिन्न अवसरहरुसँगै केहि चुनौतीहरुको पनि सामना गर्नुपर्ने हुन्छ।जसअन्तर्गत आर्थिक व्यवस्थापन, भौतिक तथा स्टल व्यवस्थापन, मानविय व्यवस्थापन लगायत अन्य कुराहरुमा पनि ध्यान दिन जरुरी पर्दछ।
आर्थिक व्यवस्थापन
कुनै पनि संस्थाको लागि आर्थिक पक्ष सबैभन्दा महत्त्वपुर्ण रहेको हुन्छ आर्थिक पाटो कमजोर भयो भने कुनै पनि संस्थाले सोचेअनुरुप कार्यक्रम अघि बढाउन गर्न सक्दैन त्यसैले पनि आर्थिक क्षेत्रलाई विशेष ध्यान दिई अघि बढ्न जरुरी देखिन्छ । कान्साईमा पहिलो पटक आयोजना गरिने हुँदा पनि आगामी वर्षमा यसलाई निरन्तरता दिने वा नदिने भन्ने कुराको निर्णायक पनि आर्थिक क्षेत्र नै प्रमुख हुनेछ।यसरी जापानमा आयोजना गरिने नेपाल फेस्टिवलको प्रमुख आयस्रोत भनेको नै विभिन्न पेशा तथा व्यवसायमा आवद्ध व्यक्ति र कम्पनीका मालिकहरुबाट सहयोग स्वरुप प्राप्त रकम र स्टल प्रयोग गरे बापत प्राप्त आउने रकम हो। जापानमा नेपाल फेस्टिवल आयोजना गर्ने धेरै जस्तो संस्थाहरु घाटामा जाने गरेको पनि बुझिन्छ त्यसैले कान्साई पनि यो अवस्थाबाट टाढा रहनको लागि अहिले नै आर्थिक सङ्कलन अभियानमा व्यापक रुपमा अगाडी बढ्न जरुरी देखिन्छ।आर्थिक रकम सङ्कलन गर्दै गर्दा नेपाल फेस्टिवलको लागि मात्र नभएर आगामी दिनमा पनि नेपाली समुदायहरुको हकहितकै लागि रकम सहयोग गर्ने वाचा गर्दै केहि उद्देश्यका साथ आर्थिक अभियानमा लाग्ने हो भने रकम सङ्कलन गर्न सहज हुने देखिन्छ होइन भने अधिकांश नेपालीहरुमा आर्थिक हिसाबकिताबको पारदर्शिता हुँदैन भन्ने शंकाले पनि आर्थिक सहयोग गर्न अप्ठ्यारो मान्दछन।
भौतिक तथा मानविय व्यवस्थापन
प्रायजसो जापानीहरुले गर्ने कार्यक्रमहरु शान्त वातावरण र अनुशासित रुपमा सम्पन्न गर्ने हुनाले पनि हामी नेपालीहरुले पनि त्यस्तै वातारणमा कार्यक्रम सम्पन्न गरि नेपालीहरुको छवी उच्च बनाउन जरुरी हुन्छ।कार्यक्रममा उपस्थित हुने जापानी समुदायलाई लक्षित गरि छुट्टै स्थानको व्यवस्था मिलाउने,नेपालीहरुलाई पनि वृद्धवृद्दाहरु तथा साना बालबच्चा र अभिभावकको लागि सुरक्षित स्थानको व्यवस्था गर्ने साथै पिउने पानीको व्यवस्था मिलाउने लयायत अन्य सरसफाई र फोहोरमैलाको उचित किसिमको व्यवस्थापनका साथ कार्यक्रमलाई उत्कृष्ट शैलीबाट अघि बढाउन जरुरी हुन्छ जसले गर्दा आगामी वर्षहरुमा पनि सहजताका साथ अघि बढ्ने वातावरण तय होस।
प्रायजसो नेपालीहरु यस्ता किसिमका कार्यक्रमहरुमा आउदा अत्याधिक मदिरा सेवन गरेर आउने,एक अर्कमा झगडा गर्ने,नाचगानमा धकेला धकेल गर्ने जस्ता उच्छृंखल गतिविधिहरुलाई बेलैमा ध्यान दिएर व्यवस्थापन टिम खटिन पनि आवश्यक देखिन्छ।
कान्साईमा हुँदै गरेको प्रथम नेपाल फेस्टिवल ऐतिहासिक मात्रै नभएर यसले धेरै कुराहरुबाट सकारात्मक सन्देश दिनेछ। जापानका अन्य शहरहरुमा पनि आयोजना भएका नेपाल फेस्टिवल भन्दा कान्साईमा हुने फेस्टिवल केहि विशेष होस भन्ने कान्साईवासी नेपालीहरुको चाहाना पनि रहेको छ।यसरी कान्साईमा हुने नेपाल फेस्टिवलको लागि जापानी कम्पनीहरुको सहयोग पनि निकै उल्लेखनीय रुपमा प्राप्त भएको देखिन्छ जस अन्तर्गत नानखाई रेल्वे कम्पनी “Powered By “को रुपमा सहयोगको लागि सक्रिय भई अघि बढेको छ जसले नेपाल फेस्टिवलको लागि विभिन्न मिडिया देखि रेल सेवामा पनि टिभिमा भिडियो प्रसारण गरि सूचना गरेको छ यसैगरी अन्य जापानी कम्पनीहरुले पनि नेपाल फेस्टिवललाई सफल पार्न आ-आफ्नो क्षेत्रबाट उल्लेखनीय भूमिका खेल्दै आएका छन।
कान्साईको आयोजक समितिको मूल उद्देश्य जापानमै भएका कलाकार तथा विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरुलाई प्राथमिकता दिई नेपालबाट कलाकार नल्याउने निर्णय पनि गरेको छ जुन कुरा आर्थिक क्षेत्रबाट मात्रै नभएर अन्य क्षेत्रबाट हेर्दा पनि निकै राम्रो निर्णय मानिन्छ त्यसैले आशा गरौँ विदेशी भूमिमै रहेका कलागला भएका व्यक्तिहरुले आफ्नो प्रतिभा देखाउने अवसर पनि पाउनेछन।यसैगरी जापानको कान्साईमा अन्य क्षेत्रमा भन्दा क्षयरोग बिरामीहरु बढि हुने भएकोले पनि नेपाल फेस्टिवलमा जापानका क्षयरोग सम्बन्धि स्वास्थ्य विशेषज्ञ मार्फत २ दिन क्षयरोगको बारेमा परामर्स सेवाको पनि व्यवस्था गर्ने भएको छ जसलाई निकै महत्तपुर्ण पनि मानिएको छ त्यसैले गर्दा पनि कान्साईमा हुने प्रथम नेपाल फेस्टिवललाई विशेष महत्त्व र चासोको रुपमा हेरिएको छ।
अन्त्यमा, “प्रथम नेपाल फेस्टिवल कान्साई २०२५” लाई सभ्य र भव्य रुपमा सफल पार्नको लागि कान्साईवासी सम्पुर्ण नेपालीहरु लगायत जापानमा विभिन्न सङ्घसंस्था तथा पेसा व्यावसायमा जोडिनु भएका सम्पुर्ण व्यक्तिहरु हामी सबै नेपाली एक हौँ र हामी सबैको उत्तिकै जिम्मेवारी जरुरी पर्दछ भन्ने विचार बोकी अघि बढ्न जरुरी छ।नेपाल फेस्टिवलको २ दिनको लागि समय मिलाएर आफु, आफ्ना नजिकका साथिभाई लगायत आफुले चिनेका जापानीहरुलाई कार्यक्रममा सहभागी गराउने प्रयास गरौँ।आगामी वर्षहरुमा पनि कान्साईमा नेपाल फेस्टिवल निरन्तर चलिरहोस शुभकामना ।
मोहन कुवर
ब्लु ब्वाइज युनियन परिवार
जापान ओसाका
प्रतिक्रिया